Viktor Lami - 20 vite Pedagogji e specializuar

20-vjetori i diplomimit të brezit të parë të studentëve në Pedagogjinë e Specializuar Sociale - Korrik 2026

Me shumë krenari dhe emocion kujtojmë një moment të rëndësishëm në historinë akademike të Universitetit “Ismail Qemali” Vlorë.

Në korrik 2006, u diplomuan studentët e parë në Pedagogjinë e Specializuar Sociale.

Shqipëria ka tashmë profesionistët e parë të formuar në nivel universitar. Lind një profesion i ri në vendin tonë, ai i edukatorit dhe mësuesit të specializuar.

Një formim cilësor në kuadrin e një projekti me mbështetjen financiare të Qeverisë Zvicerane dhe mbështetjen akademike të Shkollës së Lartë pedagogjike të Lozanës Zvicër.

Ky përvjetor është një rikthim te kujtimet, përkushtimi dhe rruga profesionale që secili prej jush ka ndërtuar ndër vite.

Mirënjohje për 22 studentët e këtij brezi që guxuan të thyejnë mentalitetin e shoqërisë shqiptare të atyre viteve duke studiuar dhe më pas kontribuuar në fushën e aftësisë së kufizuar!

Mirënjohje për stafin e SPS, për gjithë pedagogët e jashtëm (vendas dhe të huaj) dhe gjithë bashkëpunëtorët e tjerë që morën pjesë në realizimin e këtij projekti.

Urime të përzemërta studentëve të brezit të parë të pedagogjisë së specializuar që në vitin 2004 përmbyllën me sukses vitin e parë të studimeve!

Ju ishit pionierë në një rrugë të re duke hapur shtigje për brezat që do të vinin pas jush. Me përkushtim, punë të palodhur dhe besim në misionin e arsimit gjithëpërfshirës, hodhët themele të forta për një profesion fisnik që ndryshon jetë.

Suksesi juaj i asaj kohe mbetet dëshmi e guximit për të nisur diçka të re dhe e dashurisë për dijen dhe për njeriun. Qoftë ky përvjetor një kujtesë krenarie për arritjet tuaja dhe një frymëzim për rrugëtimin tuaj profesional e njerëzor!

Me respekt dhe mirënjohje për kontributin tuaj,

Viktor Lami

Në korrik 2007, u diplomua brezi i dytë i studentëve të Pedagogjisë së Specializuar Sociale, në universitetin "Ismail Qemali" Vlorë, në bashkëpunim me Shkollën e Lartë Pedagogjike të Lozanës (HEP), Zvicër.

Pasues të denjë të brezit të parë, ata marrin Çelësin e Artë nga paraardhësit e tyre—simbol i hapjes së dyerve të jetës dhe të profesionit të mësuesit të specializuar. Me të njëjtin përkushtim, këtë çelës do t’ua përcjellin studentëve të brezit të tretë.

Stazhet (praktikat mësimore) gjatë tre viteve të studimit në Pedagogjinë e Specializuar Sociale, në Universitetin "Ismail Qemali", Vlorë, në kuadër të projektit zviceran, janë zhvilluar në institucione të ndryshme për personat me aftësi të kufizuara: shkolla speciale, qendra ditore dhe rezidenciale, atelie, klinika diagnostikuese, si edhe në familje të personave me aftësi të kufizuara, në të gjithë Shqipërinë. Raportet e stazhit dhe analiza e praktikës kanë përbërë një nga pikat më të forta të cilësisë së formimit të studentëve, duke i përgatitur ata për tregun e punës.

Kjo përvojë shqiptare plotësohej me një stazh dyjavor në institucione të ndryshme në Zvicër.

Fotot: Nga stazhi i studentëve të brezit të tretë në Zvicër, 23 maj – 6 qershor 2009.

Momente nga stazhi në Zvicër i studentëve të Pedagogjisë së Specializuar të Universitetit "Ismail Qemali" Vlorë, brezi i dytë, në kuadër të projektit zviceran, shtator 2007

Më 22 qershor 2007 u shënua një moment historik për arsimin e lartë shqiptar: u hap programi i parë Master në Pedagogjinë e Specializuar Sociale në Universiteti «Ismail Qemali» Vlorë, në bashkëpunim me Shkollën e Lartë Pedagogjike të Lozanës, Zvicër dhe me financim të qeverisë zvicerane.

Grupi i parë përbëhej nga 15 studentë me rezultate të shkëlqyera në Bachelor, drejtues institucionesh arsimore për persona me aftësi të kufizuara, mësues të shkollave speciale dhe pedagogë të universitetit «Ismail Qemali» Vlorë — profesionistë të përkushtuar ndaj përfshirjes dhe edukimit cilësor.

Një hap i rëndësishëm drejt profesionalizimit dhe zhvillimit të pedagogjisë së specializuar sociale në Shqipëri.

Foto: Grupi i studentëve të Masterit gjatë stazhit në Zvicër, 12–27 janar 2008.

Studentët e Pedagogjisë së Specializuar Sociale, gjatë viteve të projektit zviceran, jo vetëm studionin dhe punonin me fëmijët me aftësi të kufizuara, por edhe argëtoheshin.

Foto: momente argëtimi në Llogara me studentët e brezit të dytë.

Nga viti 2003 deri në 2010, në kuadër të projektit zviceran, pedagogët e pedagogjisë së specializuar të Universitetit “Ismail Qemali” Vlorë, në bashkëpunim me pedagogët e Shkollës së Lartë Pedagogjike të Lozanës në Zvicër, organizuan trajnime me personelin e qendrave ditore dhe rezidenciale për personat me aftësi të kufizuara, me mësues të shkollave speciale, me drejtues institucionesh për PAK-t dhe me prindër të PAK-ve në mbarë Shqipërinë.

Këto trajnime u shtrinë gjithashtu në Kosovë, si dhe në trevat shqipfolëse në Maqedoninë e Veriut dhe në Malin e Zi.

Një kontribut i rëndësishëm për zhvillimin e shërbimeve dhe rritjen e cilësisë së mbështetjes për personat me aftësi të kufizuara në hapësirën shqipfolëse.

Foto : trajnim me mësues, edukatorë, psikologë dhe drejtues të institucioneve të ndryshme për personat me aftësi të kufizuara në Elbasan

Gramshi ka qenë një nga rrethet ku projekti zviceran ka punuar intensivisht për përmirësimin e cilësisë së jetës të personave me aftësi të kufizuara. Stafi i pedagogëve të Pedagogjisë së specializuar, në bashkëpunim me ZVA Gramsh, ka bërë disa trajnime me mësues, psikologë dhe prindër të personave me aftësi të kufizuara. Është trajnuar gjithashtu dhe personeli edukativ i Qendës Ditore për fëmijët me aftësi të kufizuara, e cila u ndërtua nga Shoqata Zvicerane ASED.

Gjatë viteve të projektit zviceran, stafi i Pedagogjisë së Specializuar pati mundësinë të formohej në Zvicër përmes leksioneve dhe seminareve në HEP, si dhe përmes vizitave studimore dhe stazheve në institucione për PAK.

Një përvojë e pasur profesionale, shkëmbim i vlefshëm përvojash me formatorët zviceranë dhe, mbi të gjitha, momente të bukura bashkëpunimi dhe miqësie me kolegët.

Foto: Momente pune dhe argëtimi gjatë qëndrimit tonë në Zvicër.

Çmim ndërkombëtar për pedagogët e Pedagogjisë së Specializuar në Universiteti «Ismail Qemali » Vlore, nëntor 2009

Një vlerësim i rëndësishëm është dhënë për 5 pedagogë të Pedagogjisë së Specializuar, të cilët përfunduan studimet Master në Zvicër, në vitin 2008, në kuadër të bashkëpunimit me HEP Lozanë.

Çmimi u akordua nga AVOP (Shoqata e Organizatave Private për fëmijë, adoleshentë dhe adultë në vështirësi, Kantoni Vaud) dhe AVMES (Shoqata e Mësuesve të Edukimit Special, kantoni Vaud) për cilësinë e mikrotezave të tyre shkencore, të vlerësuara për:

koherencë
inovacion
guxim në kërkim

Laureatët dhe temat e studimeve:

• Viktor Lami – Arsimimi i fëmijëve dhe adoleshentëve me aftësi të kufizuara në Shqipëri

• Mimoza Deliu – Arsimimi i fëmijëve dhe adoleshentëve me aftësi të kufizuara në Shqipëri

• Dashuri Minxolli – Vështrim historik dhe kulturor mbi aftësinë e kufizuar në Shqipëri

• Entela Avdulaj – Praktikat institucionale në qendrat për personat me aftësi të kufizuara

• Amarilda Prifti – Politikat sociale për personat me aftësi të kufizuara në Shqipëri

Ky vlerësim ndërkombëtar nënvizon rëndësinë e kërkimit shkencor dhe të përgatitjes profesionale në zhvillimin e edukimit special në Shqipëri.

Mirënjohje për bashkëpunimin akademik dhe mbështetjen e vazhdueshme nga partnerët zviceranë, si dhe për mesazhin inkurajues të prof. Chantal Tièche Christinat.

📚 Stazh profesional në Kebek, Kanada – Shtator 2008

Në kuadër të formimit profesional, stafi i Pedagogjisë së Specializuar Sociale realizoi një stazh dyjavor (Shtator 2008) në Kebek, Kanada, i financuar nga DDC.

Gjatë këtij qëndrimi patëm kënaqësinë të zhvillojmë një vizitë pune në Universitetin e Kebekut në Montreal (UQAM), ku u pritëm nga profesori Jean-Claude Kalubi, në Fakultetin e Edukimit. Diskutimet tona u përqendruan në integrimin e personave me aftësi të kufizuara në shoqëri dhe sfidat e përfshirjes reale.

Vizituam gjithashtu ambientet e AQIS (Shoqata e Kebekut për Integrimin Social), ku morëm pjesë në një trajnim mbi projektin “Choisir et Agir”, që synon fuqizimin dhe autonominë e personave me aftësi të kufizuara.

Një përvojë shumë e vlefshme ishte edhe vizita në Qendrën e Rehabilitimit të Defiçencës Intelektuale (CRDI), ku u njohëm nga afër me përgatitjen e mjeteve didaktike për personat me defiçencë intelektuale.

Qëndrimi ynë në Kanada u përmbyll me një formim nga profesori Paul Boudreault, në Departamentin e Edukimit në Universitetin e Kebekut në Outaouais, mbi programin kompjuterik DRAP (Qasje Reflektive e Analizës në Partneritet), program i krijuar prej tij. Ky trajnim shërbeu si parapërgatitje për Konferencën Ballkanike mbi Aftësinë e Kufizuar, të zhvilluar në Vlorë në tetor 2008, ku për herë të parë në Europë u aplikua ky program nga stafi i SPS, nën drejtimin e vetë profesorit Boudreault.

Një falënderim i veçantë për profesorin Jean-Marie Bouchard dhe bashkëshorten e tij Lise, për mikpritjen e ngrohtë në shtëpinë e tyre gjatë qëndrimit tonë në Kanada.

Mirënjohje e thellë për organizatoren e këtij stazhi dhe përgjegjësen e projektit, Anne Rodi, për përkushtimin dhe mbështetjen e saj.

Ky ishte një përjetim profesional dhe njerëzor që la gjurmë të thella në rrugëtimin tonë akademik dhe institucional. 🇨🇦🌍.

📚 Konferenca e parë ndërkombëtare mbi aftësinë e kufizuar – Vlorë, Tetor 2008

Grupi Mësimor i Pedagogjisë së Specializuar në Universitetin “Ismail Qemali” Vlorë, në bashkëpunim me Shkollën e Lartë Pedagogjike (HEP) të Lozanës, Zvicër, organizoi konferencën e parë ndërkombëtare mbi aftësinë e kufizuar me temë:

“Përmirësimi i cilësisë së jetës së personave me aftësi të kufizuara: bilanc dhe perspektiva.”

Konferenca u zhvillua nga 29 deri më 31 tetor 2008, në sallën e konferencave të Hotel Vlora Internacional, me përkthim të njëkohshëm në tre gjuhë: shqip, serbo-kroatisht dhe maqedonisht.

Në këtë aktivitet morën pjesë delegacione nga Shqipëria, Kosova, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut. Delegacionet përbëheshin nga përfaqësues të Ministrive të Arsimit dhe të Çështjeve Sociale, pedagogë universitarë, përfaqësues të institucioneve arsimore dhe të përkujdesjes sociale, prindër të personave me aftësi të kufizuara, vetë persona me aftësi të kufizuara si dhe studentë që ndjekin studime në fushën e pedagogjisë së specializuar dhe disiplinave të afërta.

Konferenca u financua nga DDC – Zyra Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim, përfaqësues të së cilës morën pjesë aktivisht në këtë ngjarje të rëndësishme.

Qëllimi i konferencës ishte të paraqitej gjendja e zhvillimit të përfytyrimeve sociale dhe e masave të ndërmarra në mbështetje të personave me aftësi të kufizuara, si dhe të diskutoheshin perspektivat e zhvillimit në rajon.

Gjatë diskutimeve u theksua se Shqipëria kishte bërë përparime të rëndësishme në fushën e formimit në Pedagogjinë e Specializuar, duke u mbështetur në modelin social të trajtimit të aftësisë së kufizuar. Ndërkohë, disa vende të tjera të rajonit vazhdonin të përdornin kryesisht modelin mjekësor, duke e quajtur këtë fushë studimi “Defektologji.”

Një vendim i rëndësishëm i konferencës ishte që kjo iniciativë të vazhdonte edhe në të ardhmen, duke organizuar çdo dy vjet një konferencë të tillë, me radhë në secilin prej vendeve pjesëmarrëse.

Po ashtu u vendos që në ambientet e Pedagogjisë së Specializuar në Vlorë të krijohej një Qendër Burimore dhe Formuese për Pedagogjinë e Specializuar për rajonin e Ballkanit Perëndimor. Për realizimin e këtij projekti u hartua një plan konkret dhe DDC akordoi një fond të rëndësishëm financiar.

Fatkeqësisht, ky projekt nuk u realizua, për shkak të ndërprerjes së marrëveshjes ndërqeveritare dhe ndëruniversitare në mënyrë të njëanshme në vitin 2009, na rektori i Universitetit « Ismail Qemali » Vlorë.

Megjithatë, kjo konferencë mbetet një moment i rëndësishëm në historinë e zhvillimit të Pedagogjisë së Specializuar në rajon dhe një përpjekje serioze për të përmirësuar cilësinë e jetës së personave me aftësi të kufizuara. 🌍

🎓 Forumi i prezantimit të punëve të diplomës – qershor 2008

Tre vitet e studimit në Pedagogjinë e Specializuar Sociale (niveli bachelor) përfundonin me një punë diplome në formën e një projekti pedagogjik konkret. Temat zgjidheshin nga vetë studentët, me miratimin e pedagogut përgjegjës, dhe preknin fusha të ndryshme zhvillimi si: autonomia praktike, shoqërizimi, shprehja e emocioneve, puna krijuese me dorë etj.

Disa projekte trajtonin edhe tema më të gjera studimore si: sensibilizimi i shoqërisë për personat me aftësi të kufizuara, integrimi shkollor, marrëdhëniet prind–profesionist, si dhe zbatimi i legjislacionit përkatës.

Këto projekte nuk ishin vetëm teorike. Ato zbatoheshin konkretisht në institucione të ndryshme për personat me aftësi të kufizuara në të gjithë Shqipërinë.

Përfundimi i studimeve shoqërohej me një prezantim publik të punëve të diplomës. Për tre ditë me radhë, në sallën e madhe të bibliotekës së Universitetit “Ismail Qemali”, zhvillohej një forum i hapur me pjesëmarrjen e studentëve, pedagogëve, familjarëve, profesionistëve të fushës, prindërve të personave me aftësi të kufizuara dhe vetë personave me aftësi të kufizuara.

📸 Fotot: momente nga forumi i prezantimit të punëve të diplomës të studentëve të brezit të dytë.

Gjatë viteve të projektit zviceran, SPS pati një bashkëpunim shumë të vlefshëm me shkollat speciale në Kosovë: në Prizren, Pejë, Prishtinë dhe Mitrovicë. 🤝

Stafi i SPS organizoi disa trajnime me personelin edukativ të këtyre shkollave, duke ndarë përvoja dhe duke mësuar nga njëri-tjetri. Ky shkëmbim profesional ishte shumë i rëndësishëm për zhvillimin e shërbimeve mbështetëse për fëmijët me nevoja të veçanta.

Sot, prej disa vitesh, këto shkolla funksionojnë si “Qendra burimore për mësim dhe këshillim”, duke vazhduar të kontribuojnë në mbështetjen e nxënësve dhe të mësuesve. 📚

Falënderoj drejtuesit e këtyre shkollave për angazhimin dhe përkushtimin në këtë bashkëpunim. Një falënderim i veçantë shkon për mikeshën time Igballe Potera. 🙏

📸 Fotot: momente nga trajnimet në Prizren, Mitrovicë dhe Prishtinë.

📚 Një histori bashkëpunimi… dhe zhgënjimi

Një vit pas ndërprerjes së njëanshme dhe abuzive të projektit zviceran të Pedagogjisë së Specializuar nga rektori Tanush Shaskaj — duke shkelur marrëveshjet mes dy qeverive dhe institucioneve partnere — një shpresë e re lindi në nëntor 2010.

U vendos një bashkëpunim i ri mes Universitetit të Tiranës dhe Shkollës së Lartë Pedagogjike të Lozanës (HEP), i formalizuar nga rektorët Dhori Kule dhe Guillaume Vanhulst. Marrëveshja parashikonte:

🔹 shkëmbim pedagogësh

🔹 hapjen e një programi Master Shkencor në Fakultetin e Shkencave Sociale në Tiranë

🔹 krijimin e një Qendre Burimore, Kërkimore dhe Trajnuese në Vlorë

Me përkushtim të plotë, dy bashkë-përgjegjësit e projektit, Viktor Lami dhe Anne Rodi, përgatitën dosjen dhe programet mësimore për aplikim në Ministrinë e Arsimit.

Por… historia u përsërit.

❗ Dekani i Fakultetit të Shkencave Sociale, Dhori Karaj:

– ndryshoi programet mësimore

– paraqiti një dosje tjetër për Master Profesional

– refuzoi hapjen e Qendrës në Vlorë

– përjashtoi pedagogët e formuar në Zvicër nga angazhimi në program

Një tjetër zhgënjim i madh për palën zvicerane dhe për të gjithë ata që besuan në këtë bashkëpunim.

📸 Fotot: Momente nga vizita e delegacionit të Universitetit të Tiranës (Dhori Kule, Ervin Demo, Dhori Karaj), 2–4 nëntor 2010.

👉 Një reflektim i nevojshëm mbi përgjegjësinë institucionale dhe mbi mundësitë e humbura për zhvillimin e arsimit cilësor.

🇨🇭🤝🇦🇱 Vizitë zyrtare dhe përpjekje për bashkëpunim në arsimin special

Në muajin shkurt 2011, rektori i Shkollës së Lartë Pedagogjike të Lozanës (HEP), z. Guillaume Vanhulst, zhvilloi një vizitë dyditore në Shqipëri.

Ai u shoqërua nga:

🔹 Claude Lavanchy dhe Anne Rodi – bashkëpërgjegjës të projektit zviceran

🔹 Viktor Lami – ish-përgjegjës i Pedagogjisë së Specializuar në Universitetin “Ismail Qemali” Vlorë

Gjatë kësaj vizite u zhvilluan disa takime dhe aktivitete të rëndësishme:

📌 Takim me rektorin e Universitetit të Tiranës, z. Dhori Kule

📌 Vizitë në Institutin e Nxënësve që nuk Dëgjojnë në Tiranë, me pritjen nga drejtoresha znj. Lindita Klimi

📌 Pjesëmarrje e përfaqësuesve nga Ministria e Arsimit, përfshirë inspektorin z. Fatmir Bezati

🏛️ Në kuadër të qëndrimit në Shqipëri, delegacioni vizitoi edhe qytetin historik të Krujës, duke njohur nga afër trashëgiminë kulturore shqiptare.

📸 Foto nga momentet e kësaj vizite – shkurt 2011.

👉 Një vizitë që pasqyron përpjekjet për të ndërtuar ura bashkëpunimi në fushën e arsimit dhe pedagogjisë së specializuar.

Projekti "Ludobus"

Një ndër përvojat më të bukura dhe më të suksesshme gjatë projektit zviceran të Pedagogjisë së Specializuar në Universitetin “Ismail Qemali” të Vlorës ishte mini-projekti “Ludobus” 🚐✨

Ludobuzi ishte një kamper i shndërruar në një ludotekë dhe bibliotekë të lëvizshme, i pajisur me lodra didaktike dhe libra të përshtatur për mosha të ndryshme. Ai sillte tek fëmijët një mënyrë ndryshe të të mësuarit – përmes lojës, krijimtarisë dhe bashkëpunimit.

Brenda tij gjendeshin materiale të ndryshme pune (bojëra, letër, gërshërë, plastifikuese), si dhe pajisje për trajnime me mësuesit (ekran, projektor). Madje, kamperi ishte i pajisur edhe për qëndrim në terren, duke e bërë të mundur shtrirjen e aktivitetit në zona të ndryshme.

🎯 Projekti i drejtohej kryesisht shkollave në fshatra dhe qyteza të vogla, ku mungojnë mjetet didaktike dhe mundësitë për aktivitete të tilla.

👩‍🏫 Animatorët ishin studentë të pedagogjisë së specializuar, të udhëhequr nga pedagogët e tyre, dhe Ludobuzi përdorej kryesisht gjatë praktikave mësimore.

💡 Objektivat kryesore:

• Të rrisë ndërgjegjësimin për fëmijët në vështirësi dhe me aftësi të kufizuara

• Të nxisë solidaritetin dhe bashkëpunimin mes nxënësve

• Të promovojë metoda të reja pedagogjike, veçanërisht të mësuarin përmes lojës

• Të ndihmojë në përvetësimin e njohurive shkollore në mënyrë kreative

• Të sjellë kënaqësi në procesin e të mësuarit dhe të nxisë krijimin e lojërave nga vetë nxënësit

🌈 “Ludobus” nuk ishte thjesht një projekt – ishte një përvojë që solli buzëqeshje, përfshirje dhe frymëzim për të gjithë pjesëmarrësit.

Në kuadrin e projektit zviceran të Pedagogjisë së Specializuar, formimi i studentëve nuk mbetej vetëm në teori 📚➡️🎲

Çdo leksion i zhvilluar në auditor zbatohej drejtpërdrejt në praktikë me fëmijët me aftësi të kufizuara në QZHPAK Vlorë. Kjo qasje i ndihmonte studentët të kuptonin më thellë nevojat reale të fëmijëve dhe të zhvillonin aftësi konkrete profesionale.

🤝 Përmes ndërveprimit të drejtpërdrejtë, ata mësonin si të përshtatnin aktivitetet, si të komunikonin më mirë dhe si të krijonin një mjedis gjithëpërfshirës për çdo fëmijë.

📸 Momente nga kursi “Aftësia e kufizuar dhe Loja” – aty ku loja bëhet urë lidhëse për të mësuar, për të përfshirë dhe për të ndërtuar marrëdhënie.

🌈 Sepse çdo fëmijë meriton të mësojë dhe të luajë në mënyrën e tij!

Page updated

Google Sites

Report abuse